تاریخ دروغ (تمهیدات)

دروغ مفهومی است متمایز از خطا؛ دروغ با حقیقت، آگاهی، قصد، باور و مسئولیت گره خورده است: «آدمی ممکن است بدون دروغ گفتن اطلاعاتی غلط به دیگری بدهد. اگر فرد به آنچه می‌گوید اعتقاد داشته باشد، حتی اگر نادرست باشد، حتی اگر اشتباه کند و با اظهار این خطا یا اشتباه به دنبال فریب دیگران نباشد، آنگاه دروغ نگفته است. ... دروغ گفتن قصد فریفتن دیگری است، گاهی حتی با گفتن حقیقت.» تاریخ دروغ هم کاوشی است در مفهوم دروغ، و هم تاملی در امکان نوشتن تاریخ دروغ: چگونه می‌توان تاریخی از دروغ نوشت، وقتی تشخیص دروغ - برخلاف تشخیص نادرستی یک گزاره - به قصد و آگاهی گوینده وابسته است؛ یعنی به چیزی که همواره به‌سادگی در قالب اسناد حاضر و اثبات‌پذیر نیست؟ آیا ممکن است کسی هم حقیقت را بداند و هم آن را از خود پنهان کند؟ آیا برای فهم دروغ سیاسی کافی است دروغ را به گفتن خلاف واقع فروبکاهیم، یا باید نقش آن را در سازوکارهای قدرت، ایجاد زمینه‌های ناآگاهی، سازماندهی حافظه‌ی جمعی و بازنویسی گذشته نیز در نظر بگیریم؟